Nadutost i gasovi nisu uvek bezazlene tegobe: Doktor otkriva kada kriju ozbiljnu bolest creva
Nadutost, grčevi i neprijatni gasovi često su posledica lošeg varenja, stresa, ručka koji se konzumira na brzinu i „s nogu“. Lekari nas ipak upozoravaju da se iza ovih opštih simptoma u nekim slučajevima kriju bolesti koje nisu samo još jedna obična iritacija creva.
Zapaljenske bolesti creva, pre svega ulcerozni kolitis i Kronova bolest, nisu posledica toga što je neko pojeo nešto teško, nervirao se ili „ima osetljiv stomak“. To su hronične, imunološki posredovane bolesti u kojima sopstveni odbrambeni sistem, pod uticajem genetike, mikrobioma, faktora sredine i načina života, pokreće dugotrajnu upalu u digestivnom traktu, objašnjavaju stručnjaci.
Zapaljenska bolest creva ili obična stomačna tegoba
Dr Srđan Marković, specijalista interne medicine i gastroenterolog, u razgovoru za portal Zdravlje. Kurir.rs upućuje nas u osnovne razlike između prolaznih stomačnih tegoba, sindroma nervoznih creva i znatno ozbiljnijih zapaljenskih bolesti creva.
- Sindrom nervoznih creva je funkcionalni poremećaj i preosetljivost creva, često bez objektivne upale. Ovaj sindrom može značajno da naruši kvalitet života, ali ne dovodi do strukturnog oštećenja creva. S druge strane, zapaljenske bolesti creva su hronična upala koja se može dokazati analizama, endoskopijom, histologijom i snimanjima. One mogu da dovedu do krvarenja, anemije, suženja, fistula, hospitalizacija i operacija ako se kasno leče - kaže dr Marković.
Ulcerozni kolitis i Kronova bolest
- Kod ulceroznog kolitisa upala zahvata debelo crevo, najčešće počinje od završnog dela creva i širi se u kontinuitetu. Kod Kronove bolesti upala može zahvatiti bilo koji deo digestivnog trakta, od usta do anusa, ali najčešće tanko i debelo crevo, i može prodirati kroz celu debljinu crevnog zida. Zato Kronova bolest češće pravi suženja, fistule i apscese – objašnjava doktor.
Šta zbunjuje pacijente?
Dr Marković objašnjava da stres može da pogorša tegobe, ali i dodaje da stres ne sme biti objašnjenje za krv u stolici, anemiju i noćni proliv.
- Ono što zbunjuje pacijente jeste da i sindrom nervoznih creva i zapaljenske bolesti creva mogu početi slično: bolovi u stomaku, nadimanje, grčevi, promena ritma pražnjenja, proliv ili zatvor. Međutim, postoji jedna važna razlika koju pacijent može zapamtiti: sindrom nervoznih creva najčešće remeti komfor života, dok zapaljenska bolest creva može da ošteti crevo - precizira dr Marković.
Postoje i alarmi ne samo simptomi
Kod sindroma nervoznih creva crevo je često „preosetljivo“ i funkcionalno poremećeno, ali nema prave upale koja razara sluznicu, objašnjava doktor.
- Kod ulceroznog kolitisa i Kronove bolesti postoji objektivna upala koju možemo dokazati analizama, endoskopijom, biopsijama i snimanjima. Pacijent ne treba da paniči zbog svakog nadimanja, ali postoje simptomi koje ja volim da zovem alarmima, a ne simptomima. To su: krv u stolici, noćni prolivi koji bude pacijenta iz sna, neobjašnjiv gubitak telesne težine, temperatura, malaksalost, anemija, povišen CRP, povišen fekalni kalprotektin, dugotrajan proliv, bolovi koji se pogoršavaju, porodična istorija IBD-a ili karcinoma debelog creva, kao i pojava simptoma prvi put u kasnijem životnom dobu - naglašava dr Marković.
Gde najčešće grešimo?
Najčešća greška pacijenata je, kako navodi doktor, to što sami sebi postavljaju dijagnozu i odlažu lekarski pregled.
- Kažu: ‘To mi je od stresa’, ‘imam nervozna creva’, ‘verovatno hemoroidi’, ‘proći će kad promenim ishranu’. Stres može da pogorša tegobe, ali stres ne sme biti kanta u koju bacimo svaku krvavu stolicu, anemiju i noćni proliv. Druga greška je nekontrolisana upotreba antibiotika, probiotika, biljnih preparata i restriktivnih dijeta pre nego što se uradi osnovna dijagnostika. Time se često samo izgubi dragoceno vreme - zaključuje u razgovru za portal Zdravlje.Kurir.rs doktor Srđan Marković.
