Herpes, jedna bolest 100 lica: Od groznice na usnama do komplikacija na očima i mozgu

Herpes može da miruje u nervima godinama i da se vrati bez upozorenja. Uglavnom u uslovima oslabljenog imuniteta i stresa, javlja se kao groznica na usnama, ili genitalni herpes. U najtežim i ređim situacijama virus može da zahvati mozak ili oko. Diseminovani herpes nastaje kada se virus proširi izvan prvobitnog mesta infekcije. U retkim slučajevima može da zahvati mozak i da predstavlja ozbiljno zdravstveno stanje.

Herpes simplex virus 1 – najčešće izaziva herpes na usnama (groznicu), ali može ponekad da zahvati i druge delove tela, uključujući oči ili genitalnu regiju.

Herpes simplex virus 2 – uglavnom izaziva genitalni herpes.

Herpes na usnama (HSV-1)

Herpes na usnama, poznat i kao groznica na usnama, može da se pojavi oko usta, na usnama, unutar usne duplje ili na jeziku.

Simptomi HSV-1 su:

• otvorene ranice, plikovi ili kraste
• bol prilikom žvakanja, gutanja ili govora
• svrab oko promena

Simptomi obično traju tri do deset dana, a kod ponovljenih infekcija promene se uglavnom pojavljuju na istom mestu.

Simptomi genitalnog herpesa (HSV-2)

Tipični simptomi genitalnog herpesa su:

• male ranice i plikovi ispunjeni tečnošću koji se javljaju u grupama, spolja ili unutar genitalne regije
• svrab ili peckanje u genitalnoj ili analnoj regiji
• bol u nogama, zadnjici ili genitalnom području
• bol prilikom mokrenja
• neobjašnjiv iscedak iz penisa
• neuobičajen vaginalni sekret

Kod muškaraca simptomi mogu da zahvate penis, anus, zadnjicu i butine. Kod žena se promene mogu javiti u vaginalnoj regiji, na grliću materice, uretri (mokraćnoj cevi), oko zadnjice, analnog otvora i na butinama.

Žene su podložnije genitalnom herpesu jer je genitalna regija češće vlažna, što virusu olakšava prodor kroz kožu.

Ređi simptomi HSV

Infekcije herpes simpleks virusom (HSV) obično se periodično vraćaju. Njih mogu da pokrenu prehlada, temperatura ili stres, a nekada se jave i bez očiglednog razloga, kažu stručnjaci. Pored promena na koži mogući su i jaki bolovi na mestu promena, uvećani i bolni limfni čvorovi na vratu, ispod pazuha ili u preponama, povišena temperatura, bolovi u mišićima i umor.

Herpes na drugim delovima tela

HSV tip 1 može da se javi i u genitalnoj regiji, dok HSV tip 2 može da izazove promene u ustima, najčešće usled oralnog seksualnog kontakta.

Po izgledu promena nije moguće sa sigurnošću utvrditi o kom tipu virusa je reč.

HSV-1 može da zahvati i vrat, ruke i trup. Tada se javljaju bol, svrab i plikovi. Ovaj oblik infekcije često se javlja kod sportista, rvača i poznat je kao „herpes gladiatorum“.

Prvi upozoravajući znaci

Prva epizoda herpesa obično se javlja između dva i dvadeset dana nakon infekcije. Međutim, mnogi zaraženi nemaju nikakve simptome. Većina HSV infekcija prolazi neprimećeno ili bez simptoma.

Zajedničke karakteristike HSV-1 i HSV-2 infekcija su:

• prva infekcija je obično najteža
• kasnija izbijanja simptoma uglavnom su blaža
• virus ostaje u nervnim ćelijama i može da miruje nedeljama, mesecima ili godinama
• pre ponovne pojave simptoma često se javljaju peckanje, bol ili trnjenje

Ovi rani znaci znače da osoba može biti veoma zarazna čak i kada nema vidljive ranice.

Koliko traju tegobe?

Simptomi herpesa obično traju između 10 i 21 dan. Prva epizoda uglavnom je najduža, traje ponekad i dve do četiri nedelje.

Ponovne epizode u većini slučajeva zahvataju isto područje, ali su blaže. Pojedine osobe nekoliko sati ili dana pre izbijanja simptoma osećaju svrab, peckanje ili trnjenje.

Moguće komplikacije

U najvećem broju slučajeva herpes izaziva samo površinske promene na koži. Ozbiljne komplikacije su retke.

Najveći rizik postoji kod novorođenčadi koja se zaraze tokom porođaja i kod osoba sa oslabljenim imunološkim sistemom, uključujući obolele od HIV infekcije.

Diseminovani herpes

Ovo stanje nastaje kada se virus proširi izvan prvobitnog mesta infekcije. U retkim slučajevima može da zahvati i mozak i predstavlja ozbiljno zdravstveno stanje.

Očni herpes

Herpes može da zahvati oči i izazove:

• bol u oku i oko oka
• crvenilo oka
• osip ili ranice na kapcima
• suzenje
• zamućen vid
• osetljivost na svetlost
• iscedak iz oka

Gubitak sluha

Herpes se dovodi u vezu sa iznenadnim gubitkom sluha kod dece i odraslih, kao i sa oštećenjem sluha kod novorođenčadi.

Upala mozga

Encefalitis predstavlja upalu mozga i ozbiljnu komplikaciju koja može izazvati neurološke posledice kod dece i poremećaje kognitivnih funkcija kod odraslih.

Neonatalni herpes

Neonatalni herpes je redak, ali veoma ozbiljan oblik infekcije kod novorođenčadi. Može dovesti do trajnih neuroloških oštećenja ili smrti. Rizik je najveći ako se trudnica prvi put zarazi herpesom u kasnoj trudnoći.

HSV infekcija: od herpesa na usnama do komplikacija na oku i mozgu

Kada se javiti lekaru?

Ako imate herpes na usnama, ranica će se najčešće povući sama od sebe za nekoliko dana. Pregled je preporučljiv ako simptomi dugo traju. Takođe, treba se javiti lekaru u slučaju jakog bola, , otoka ili ako ranica krvari ili curi.

Ako primetite simptome genitalnog herpesa, potrebno je što ranije javiti se lekaru. Simptomi mogu da se povuku, ali virus ostaje u organizmu i može ponovo da se aktivira. Promene na genitalijama mogu biti znaci polno prenosive infekcije ili nekog drugog zdravstvenog problema, pa je važno postaviti tačnu dijagnozu.

U slučaju genitalnog herpesa obavezno se javite na pregled ako se javlja bol ili krvarenje prilikom mokrenja, ili ako je seksualni odnos bolan. To važi čak i ako je herpes već ranije dijagnostikovan i lečen.

Izvor: verywellhealth.com/ zdravlje. kurir.rs

Često vam se javlja herpes? Naš čuveni dermatolog otkriva kako da se uspešno rešite ove dosadne groznice