Sem Nil godinama se borio sa retkim oblikom raka krvi: Šta je angioimunoblastični T-ćelijski limfom?
Vest o smrti glumca Sema Nila, zvezde filma "Park iz doba jure", ponovo je skrenula pažnju na angioimunoblastični T-ćelijski limfom (AITL), redak i agresivan oblik raka krvi koji mu je dijagnostikovan 2022. godine. Nil je tada otvoreno govorio o lečenju i javno podelio da je bolest stavio pod kontrolu zahvaljujući terapiji. Uzrok njegove smrti za sada nije zvanično saopšten, pa se ne može dovoditi u direktnu vezu sa limfomom.
Šta je angioimunoblastični T-ćelijski limfom?
Angioimunoblastični T-ćelijski limfom pripada grupi perifernih T-ćelijskih limfoma, koji čine mali procenat svih ne-Hočkinovih limfoma. Za razliku od mnogo češćih B-ćelijskih limfoma, ovaj oblik nastaje iz T limfocita, ćelija koje imaju ključnu ulogu u radu imunog sistema.
Bolest se najčešće javlja kod osoba starijih od 60 godina, a u trenutku postavljanja dijagnoze obično je već zahvatila više limfnih čvorova i druge organe. Zbog toga se smatra agresivnim oblikom limfoma koji zahteva brzo lečenje.
Koji simptomi mogu da ukažu na bolest?
Simptomi u početku mogu da budu nespecifični i lako se pripisuju drugim bolestima. Najčešće se javljaju:
- uvećani limfni čvorovi na vratu, ispod pazuha ili u preponama
- dugotrajna povišena temperatura
- noćno znojenje
- izražen umor
- neobjašnjiv gubitak telesne težine
Kod pojedinih pacijenata mogu da se jave osip, svrab kože, uvećana jetra ili slezina, kao i sklonost ka infekcijama zbog poremećenog rada imunog sistema.
Dijagnoza se ne postavlja samo na osnovu laboratorijskih analiza ili snimanja. Neophodna je biopsija limfnog čvora, odnosno uzimanje uzorka tkiva koji se zatim analizira pod mikroskopom i posebnim imunohistohemijskim metodama. Dodatne analize krvi, PET/CT i pregled koštane srži koriste se kako bi se utvrdilo koliko je bolest uznapredovala.
Kako izgleda lečenje?
Lečenje zavisi od opšteg stanja pacijenta i stadijuma bolesti. Najčešće podrazumeva kombinaciju hemioterapije, a kod pojedinih obolelih primenjuju se i ciljane terapije, imunoterapija ili transplantacija matičnih ćelija. Poslednjih godina razvijeni su novi lekovi koji su značajno proširili mogućnosti lečenja, posebno kod pacijenata kod kojih se bolest vrati ili ne reaguje na standardnu terapiju, ali te terapije kod nas nisu sistemski dostupne.
Iako je AITL retka bolest, hematolozi ističu da je napredak u dijagnostici i terapiji poslednjih godina poboljšao izglede mnogih pacijenata. Zbog toga je važno da se dugotrajno uvećani limfni čvorovi, uporna temperatura, noćno znojenje i neobjašnjiv gubitak telesne mase ne zanemaruju, već da budu razlog za pregled kod lekara i dalju dijagnostičku obradu.
Izvor: Clevelandclinic.org/Zdravlje.kurir.rs
