Alergija na sunce ili opekotina: Dermatolog otkriva kako da prepoznate razliku i koji lekovi mogu pogoršati stanje
Alergija na sunce je reakcija preosetljivosti kože na sunčevo (UV) zračenje, objašnjava dr Sanja Kekić, dermatolog ističući da nije jedna bolest, već grupa poremećaja – fotodermatoza, od kojih je najčešća polimorfna svetlosna erupcija.
Simptomi
- Prvi znaci javljaju se pocetkom proleća, u vidu crvenila i različitog osipa na kozi, koprivnjače, pa čak i plikova
nekoliko sati do nekoliko dana nakon izlaganja suncu na delovima tela koji su bili izloženi, kao što su dekolte, ramena, spoljašnja strana ruku i na donjim ekstremitetima. Tegobe su praćene izraženim svrabom.
Opekotina nastaje usled prekomernog izlaganja UV zračenju, napominje dr Kekić, i karakteriše je difuzno crvenilo, osećaj toplote, bol i osetljivost kože. Posledica je direktnog oštećenja kože, dok je alergija rezultat preterane reakcije imunskog sistema na sunčevo zračenje.
Ko je najviše u riziku od alergije na sunce
Tačan mehanizam nastanka nije u potpunosti razjašnjen, ali se smatra da UV zračenje kod predisponiranih osoba dovodi do stvaranja antigena koje naš imunitet prepoznaje kao strane, pokrećući upalnu reakciju.
Najčešće se javlja kod žena između 20. i 40. godine života, navodi dermatolog, i dodaje da osoba svetlije puti, kao i kod onih koji imaju ličnu ili porodičnu istoriju alergijskih bolesti. Rizik je veći tokom proleća i početkom leta, kada koža još nije adaptirana na intenzivnije sunčevo zračenje.
- Simptomi su prisutni kada se koža izloži direktnoj suncevoj svetlosti ali okidač moze biti i sunčeva svetlost koja prolazi kroz prozor.
Principi lečenja
U većini slučajeva alergija na sunce je hronično stanje koje se ne može potpuno izlečiti, objašnjava naša sagovornica, ali kako navodi može se uspešno kontrolisati odgovarajućim merama zaštite. Kod pojedinih pacijenata simptomi mogu vremenom postati blaži ili čak spontano nestati.
- Osnovu prevencije čine postepeno izlaganje suncu, redovna primena preparata sa visokim zaštitnim faktorom i izbegavanje intenzivnog sunčevog zračenja u periodu od 10 do 17 časova. Kod osoba sa izraženom fotosenzitivnošću mogu biti korisni i oralni preparati za fotoprotekciju na bazi ekstrakta Polypodium leucotomos, koji doprinose zaštiti kože od štetnih efekata UV zračenja.
U težim slučajevima dermatolog može preporučiti dodatnu terapiju ili postupke fototerapije.
Zaštita i prevencija kod osetljive kože na sunce
Osobama sa osetljivom kožom preporučuju se preparati širokog spektra zaštite (UVA i UVB) sa SPF 50+, namenjeni osetljivoj ili atopijskoj koži. Prednost imaju proizvodi bez parfema, alkohola i potencijalno iritirajućih sastojaka.
- Važno je da se preparat nanese 20 do 30 minuta pre izlaska na sunce i obnavlja na svaka dva sata, kao i nakon kupanja ili pojačanog znojenja. Pored krema, značajnu ulogu imaju šeširi sa širokim obodom, naočare za sunce i lagana zaštitna odeća.
Lekovi i kozmetika koja može pogoršati alergiju
- Određeni lekovi i kozmetički preparati mogu pogoršati ili izazvati tzv. fotoalergijske ali i fototoksične reakcije. Za fotoalergijski dermatitis potrebna je prethodna izlozenost alergenu tj. pod uticajem sunčevog zračenja fotosenzibilizator se aktivira i spaja sa našim proteinima kože i postaje alergen.
Kod fototoksicnih reakcija fotosenzibilizator pojačava dejstvo UV zraka.
- Moze se uneti u organizam sistemski tj. prilikom unosa pojedinih antibiotika, diuretika, nesteroidnih antiinflamatornih lekova itd. Takođe, određeni parfemi, etarska ulja i kozmetički preparati koji sadrže fotosenzibilizujuće supstance a nanose se direktno na kožu mogu dovesti do preterane reakcije na sunce.
Postupanje kod osipa, svraba i crvenila nakon izlaganja suncu
Prvi korak je prekid daljeg izlaganja sunčevom zračenju, ističe dermatolog, uz napomenu da se preporučuje hlađenje kože oblogama, tuširanje mlakom vodom i primena blagih, umirujućih i hidratantnih preparata. Takođe je važno izbegavati češanje i svaku dodatnu iritaciju kože.
- U većini blažih slučajeva tegobe se povuku u narednih nekoliko dana ali u slučaju daljeg izlaganja sunčevom zračenju mogu da se pogoršaju. Lekaru se treba obratiti ukoliko su promene izražene, šire se, ponavljaju se nakon svakog izlaganja suncu ili značajno remete svakodnevne aktivnosti - navodi dr Sanja Kekić.
Zabranjeno preuzimanje dela ili čitavog teksta i/ili foto/videa, bez navođenja i linkovanja izvora i autora, a u skladu sa odredbama WMG uslova korišćenja i propisima Zakona o javnom informisanju i medijima.
