Rani znak Alchajmerove bolesti već u 45. godini: Promene koje mnogi prvo zanemare
Alchajmerova bolest, progresivni neurodegenerativni poremećaj koji pogađa milione ljudi širom sveta, može imati dug preklični tok koji počinje decenijama pre pojave jasnih simptoma.
Novo istraživanje sugeriše da kombinacija biomarkera u krvi i samoprijavljenih problema sa pamćenjem može ukazivati na rane promene u razvoju bolesti, čak i u srednjim godinama.
Studija je korišćenjem podataka iz dugoročne „Dunedin“ studije Univerziteta Otago, koja više od 50 godina prati grupu ispitanika, pokazala povezanost između proteina pTau181 i subjektivnih tegoba u vezi sa pamćenjem i razmišljanjem.
Zanimljivo je da su učesnici imali samo 45 godina, dok se demencija najčešće dijagnostikuje tek u sedmoj ili osmoj deceniji života.
Rani znaci i važnost pravovremene dijagnoze
Iako savremene terapije za Alchajmerovu bolest ne predstavljaju lek, one mogu usporiti napredovanje bolesti, što dodatno naglašava važnost ranog otkrivanja.
Istraživači ističu da bi rano prepoznavanje rizika moglo omogućiti primenu preventivnih mera, poput fizičke aktivnosti, socijalne angažovanosti i kontrole faktora rizika kao što su visok krvni pritisak i gubitak sluha.
U ranim fazama bolesti simptomi mogu biti blagi i slični normalnom starenju, ali suptilne promene u kogniciji i subjektivni osećaj pogoršanja pamćenja mogu biti prvi signali.
Stručnjaci naglašavaju da se različiti oblici demencije u početku mogu klinički slično manifestovati, ali da se tok bolesti i terapijski pristup značajno razlikuju, zbog čega je precizna rana dijagnostika ključna.
Do skoro se Alchajmerova bolest mogla pouzdano potvrditi tek nakon smrti ili invazivnim metodama poput lumbalne punkcije, dok se danas sve više istražuju jednostavniji testovi krvi koji bi mogli identifikovati rizične osobe.
Zanimljivo je da povišen nivo pTau181 nije bio povezan sa promenama na MRI snimcima mozga niti sa lošijim rezultatima kognitivnih testova u ovom uzrastu, što ukazuje da bi biološke promene mogle prethoditi vidljivim oštećenjima mozga.
Istraživači navode dve moguće interpretacije: ili pTau181 raste veoma rano, pre nego što se promene vide na snimcima mozga, ili nije pouzdan marker u srednjim godinama, već tek u starijem dobu.
Istraživanje je još u toku, a naučnici planiraju da nastave praćenje iste grupe ispitanika kako bi preciznije utvrdili kada se prvi biološki znaci bolesti zaista pojavljuju.
Ova saznanja dodatno podvlače značaj srednjih godina kao ključnog perioda za očuvanje zdravlja mozga i prevenciju demencije.
Izvor: sciencealert.com/Zdravlje.Kurir.rs
