Retki i smrtonosni rak dobija novog protivnika: Eksperimentalni lek zaustavio napredovanje bolesti kod 67% pacijenata
Naučnici sa Univerziteta u Vermontu razvili su novi pristup lečenju mezotelioma, retkog i veoma agresivnog raka koji je najčešće povezan sa izlaganjem azbestu. Rezultati prve faze kliničkog ispitivanja pokazali su da je eksperimentalni lek zaustavio napredovanje bolesti kod 67 odsto pacijenata, a kod pojedinih je doveo i do smanjenja tumora.
Mezoteliom je jedan od najsmrtonosnijih oblika raka i svake godine se dijagnostikuje kod oko 30.000 ljudi širom sveta. Najčešće nastaje decenijama nakon udisanja azbestnih vlakana, a prosečno preživljavanje nakon postavljanja dijagnoze iznosi oko godinu dana. Pet godina od dijagnoze doživi tek oko 10 odsto obolelih.
Studija objavljena u časopisu Nature Communications opisuje potpuno novi terapijski pristup. Umesto da štite ćelije raka od oksidativnog stresa, istraživači su odlučili da iskoriste upravo njihovu najveću slabost – veliku količinu štetnih molekula koje tumorske ćelije same proizvode tokom ubrzanog metabolizma.
Kako novi lek uništava tumorske ćelije
Ključnu ulogu u tome ima enzim PRX3, koji štiti tumorske ćelije od oštećenja u mitohondrijama, njihovim "energetskim centrima". Novi lek blokira ovaj enzim, zbog čega dolazi do nagomilavanja vodonik-peroksida u ćelijama raka, što na kraju izaziva njihovu smrt.
Eksperimentalni lek RSO-021 razvijen je na bazi prirodnog antibiotika tiostreptona. U prvoj fazi kliničkog ispitivanja pokazao se bezbednim i dobro podnošljivim, a nijedan smrtni slučaj nije doveden u vezu sa terapijom. Pacijenti koji su ga primali živeli su duže nego što se obično očekuje kod standardnog lečenja, što istraživači ocenjuju kao veoma ohrabrujući rezultat.
Lek se daje direktno u grudni koš kroz kateter koji već koriste pacijenti sa nakupljanjem tečnosti oko pluća, čime se postiže visoka koncentracija leka u blizini tumora uz manji rizik od neželjenih efekata u ostatku organizma.
Laboratorijska istraživanja pokazala su da potpuno uklanjanje enzima PRX3 značajno usporava rast tumorskih ćelija, dok kod eksperimentalnih životinja one više nisu bile sposobne da formiraju tumore. Dodatnu nadu ulivaju podaci da odsustvo ovog enzima kod zdravih životinja nije izazvalo ozbiljne posledice.
Naučnici veruju da ovaj mehanizam ne bi mogao da bude značajan samo za mezoteliom. U toku su istraživanja njegove primene kod raka potrbušnice, raka želuca i drugih gastrointestinalnih tumora, a razvija se i nova generacija lekova koja bi mogla da se uzima u obliku tableta.
Druga faza kliničkog ispitivanja je završena, a njeni rezultati trebalo bi da budu predstavljeni na jednom od najvećih svetskih onkoloških kongresa tokom ove godine. Ukoliko potvrde dosadašnje nalaze, ovaj pristup mogao bi da predstavlja novi pravac u lečenju ne samo mezotelioma, već i drugih agresivnih vrsta raka.
Izvor: Scitetcdaily.com/Zdravlje.Kurir.rs
· Reaguj