Novi pravilnik za dijabetes u Srbiji donosi velike promene: Savremena pomagala, proširena prava i unapređeno lečenje
U Srbiji - kako se procenjuje, oko 800.000 ljudi ima šećernu bolest, dok je prema podacima Instituta za javno zdravlje „Milan Jovanović Batut“ registrovano 435.000 obolelih, što ukazuje na to da na jednog dijagnostikovanog pacijenta dolaze dva neprepoznata slučaja.
O aktuelnoj situaciji, važnosti prevencije, ranom otkrivanju i novom pravilniku koji donosi ključne promene u lečenju dijabetesa govorila je, u emisiji Prvog programa Radio Beograda „Jutro je“ predsednik Republičke stručne komisije za prevenciju i lečenje dijabetesa doc. dr Jelica Bjekić Macut.
Ministarstvo zdravlja formiralo je, pre dve godine, komisiju od 15 endokrinologa iz cele Srbije, koja je napravila Nacionalni program za prevenciju šećerne bolesti – prvi posle 20 godina, iz kojeg je proistekao i novi pravilnik o medicinsko-tehničkim pomagalima za pacijente sa dijabetesom tipa 1. U Srbiji oko 35.000 pacijenata ima ovaj tip bolesti.
Zahvaljujući novom pravilniku, prava na senzore za merenje glikemije značajno su proširena:
- Mladi i deca: Do sada su pravo na insulinske pumpe i senzore imali samo najmlađi pacijenti. Pravilnikom je omogućeno da deca kada napune 18 godina nastave sa istim pravom, a uvedeno je pravo i za mlađe pacijente koji su dijabetes tipa 1 dobili sa 19 godina.
- Trudnice i prekoncepcijski period: Prava su proširena na trudnice sa dijabetesom tipa 1 koje su na četiri doze insulina, kao i na pacijentkinje u prekoncepcijskom periodu (godinu dana pre trudnoće) kako bi mogle bolje da kontrolišu nivo šećera.
- Senka senzora su samo merači glikemije, znači, oni se nakače na kožu i u toku dana, u toku 24 sata, imamo preko 700 merenja vrednosti glikemije u krvi. I to je povezano sa telefonom, ima se aplikacija na telefonu, i zaista to izlazi, te vrednosti izlaze na telefonu - objasnila je, u emisiji Prvog programa Radio Beograda „Jutro je“ dr Bjekić Macut, dodajući da ovi uređaji zahvaljujući alarmima štite pacijente i roditelje od opasnih noćnih hipoglikemija.
Predijabetes i značaj ranog otkrivanja
Početni stadijumi bolesti često nemaju izražene kliničke simptome poput sušenja usta, učestalog pijenja vode ili gubitka težine, koji se javljaju tek kada vrednosti šećera pređu 15. Zbog toga se preporučuje da građani, naročito gojazne osobe - s obzirom na to da Srbija ima oko 1.700.000 gojaznih ljudi, i oni koji imaju roditelje sa šećernom bolešću, jednom do dva puta godišnje urade osnovnu laboratoriju.
Dok su se ranije laboratorijske granice normale kretale do 5,9 ili 6,0, prema najnovijim kriterijumima vrednosti glikemije na prazan stomak preko 5,6 (više puta ponovljene vrednosti poput 5,7, 5,8 ili 5,9) smatraju se predijabetesom. One zahtevaju dalju dijagnostiku, odnosno čuveni OGTT test sa 75 grama glukoze koji se radi u domovima zdravlja.
Nacionalni program za prevenciju i lečenje dijabetesa
Usvojeni nacionalni program obuhvata nekoliko ključnih segmenata:
- Edukacija: Rad sa stanovništvom, građanima i decom u školama radi suzbijanja gojaznosti i uspostavljanja pravilne ishrane i fizičke aktivnosti. Dok je pre 30 godina dominirao tip 1 (autoimuni oblik), danas se sve više javlja tip 2 kod gojazne i fizički neaktivne dece.
- Povećanje broja endokrinologa: U Srbiji trenutno radi svega oko 150 do 160 endokrinologa, zbog čega je kroz program zatraženo postepeno godišnje povećanje njihovog broja kako bi se smanjile liste čekanja.
Izvor: Rts.rs/Zdravlje.Kurir.rs
