Šizofrenija i bipolarni dele 70% genetske osnove: Nova studija donosi otkriće koje bi moglo da promeni tok lečenja
Dodajte Kurir Zdravlje u vaš Google izborNova istraživanja pokazuju da čak i veoma različiti psihijatrijski poremećaji mogu imati iznenađujuće slične genetske korene, što bi u budućnosti moglo da promeni način na koji se dijagnostikuju i leče.
U najvećoj studiji te vrste, objavljenoj u časopisu Nature, naučnici su analizirali DNK više od milion ljudi sa najmanje jednim od 14 psihijatrijskih poremećaja i uporedili ih sa pet miliona osoba bez dijagnoze.
Otkrili su da većinu genetskog rizika za svih 14 poremećaja objašnjava svega pet osnovnih genetskih obrazaca.
- Genetski, videli smo da su ovi poremećaji mnogo sličniji nego što su različiti - rekao je jedan od autora studije, Endru Grocinger, vanredni profesor psihologije i neuronauke na Univerzitetu Kolorado u Boulderu.
Jedni geni povezani sa više različitih poremećaja
Prema rezultatima istraživanja, poremećaji sa kompulzivnim karakteristikama, poput anoreksije, Turetovog sindroma i opsesivno-kompulzivnog poremećaja (OKP), dele isti genetski klaster. Depresija, anksioznost i posttraumatski stresni poremećaj (PTSP) čine drugu grupu, dok poremećaji povezani sa upotrebom psihoaktivnih supstanci čine treću.
Autizam i poremećaj pažnje sa hiperaktivnošću (ADHD) svrstani su u četvrtu grupu, što može objasniti zašto se ova stanja često javljaju zajedno ili imaju slične simptome.
Najznačajnije otkriće studije odnosi se na šizofreniju i bipolarni poremećaj. Naučnici su utvrdili da čak 70 odsto genetskog signala povezanog sa šizofrenijom deli iste genetske karakteristike sa bipolarnim poremećajem, što otvara pitanje da li bi ova dva stanja u budućnosti trebalo posmatrati kao potpuno odvojene dijagnoze.
- Trenutno psihijatrijske poremećaje dijagnostikujemo uglavnom na osnovu simptoma koje vidimo kod pacijenata, a mnogi ljudi istovremeno ispunjavaju kriterijume za više dijagnoza. To otežava lečenje i može biti obeshrabrujuće za pacijente rekao je Grocinger.
Genetika otvara novi put ka lečenju više poremećaja
Nova studija nadovezuje se na istraživanje iz 2019. godine, u kojem je identifikovano 109 gena povezanih sa osam različitih psihijatrijskih poremećaja. U novijem radu naučnici su analizirali skoro 18.000 genetskih varijacija kako bi utvrdili na koji način utiču na razvoj moždanih ćelija.
Posebnu pažnju privukle su takozvane pleiotropne genetske varijante – geni koji mogu istovremeno uticati na razvoj više različitih poremećaja. Istraživači smatraju da upravo one mogu objasniti zašto iste genetske promene povećavaju rizik za više psihijatrijskih stanja.
- Ako uspemo da razumemo zajedničku genetsku osnovu ovih poremećaja, mogli bismo da razvijemo terapije koje istovremeno deluju na više psihijatrijskih bolesti, umesto da svaku lečimo zasebno - istakao je genetičar Hjedžung Von sa Univerziteta Severne Karoline.
Naučnici smatraju da bi ova otkrića mogla da promene budućnost psihijatrije, jer bi umesto lečenja pojedinačnih dijagnoza fokus mogao biti na zajedničkim biološkim mehanizmima koji stoje iza više mentalnih poremećaja. To bi moglo biti od velikog značaja, imajući u vidu procenu Svetske zdravstvene organizacije da gotovo milijardu ljudi, odnosno jedna od sedam osoba na svetu, živi sa nekim oblikom psihijatrijskog poremećaja.
Izvor: sciencealert.com/Zdravlje.Kurir.rs