Zašto nam nos curi čim zahladni? Nauka otkriva šta se zapravo dešava u disajnim putevima
Pluća „ne vole“ hladan i suv vazduh tokom zimskih hladnih dana, pa udisanje vazduha na nos „priprema“ vazduh za pluća. Kada tokom zimskih meseci padnu temperature vazduha, naš nos postaje „slinav“. Ovu zdravstvenu pojavu objasnio je Dejvid King, profesor Univerziteta u Kvinslendu istakavši da između 50 i 90 odsto ljudi ima slinav nos kada je hladno.
- Ljudi sa atopijskim bolestima, kao što su astma, ekcem i alergijski rinitis, češće imaju ovakve zdravstvene tegobe tokom zimskog perioda, a pojava se naziva „rinitis izazvan hladnoćom“ ili "skijaški nos" - objašnjava profesor.
Nos ima zadatak da ovlaži vazduh koji odlazi u pluća. Kada udišemo vazduh kroz nos na niskim temperaturama, u zadnjem delu nosa njegova temperatura je oko 26 stepeni, a vlažnost je 100 odsto, bez obzira koliko je napolju hladno.
Kako nos greje vazduh koji udišemo?
Hladan i suv vazduh stimulišu nerve unutar nosa, koji šalju poruku putem nervnih vlakana do mozga. Mozak reaguje na ovaj impuls povećanjem dotoka krvi u nos, a prošireni krvni sudovi zagrevaju vazduh koji prolazi preko njih.
Hladan i suv vazduh stimuliše i ćelije našeg imunosistema („mastocite“) u nosu. Ove ćelije pokreću proizvodnju više tečnosti (vodenog sekreta ili sluzi) u nosu kako bi vazduh postao vlažniji. Prema istraživanjima tokom dana možemo da izgubimo oko 300-400 mililitara tečnosti koja izlazi kroz nosne šupljine.
Ta sluz se u nosnim šupljinama meša sa udahnutim hladnim vazduhom, i na taj način se zagrevaju disajni putevi.
Gubitak toplote i vode (sluzi iz nosa) su usko povezani: zagrevanje vazduha u nosnim šupljinama znači da obloga nosne šupljine (sluzokoža) postaje hladnija od unutrašnje telesne temperature. U isto vreme voda isparava i pretvara se u paru koja vlaži vazduh. Isparavanje vode, koje zahteva velike količine toplote, oduzima toplotu nosu, čineći ga na taj način hladnijim.
Kao odgovor, dotok krvi u nos se dodatno povećava, jer zadatak zagrevanja udahnutog vazduha ima prednost nad gubitkom toplote iz nosa (normalan odgovor tela na hladnoću je preusmeravanje krvi sa površine ka dubljim sudovima kako bi se smanjio gubitak toplote sa kože). Teško je postići ravnotežu kako bi se ostvarila tačna količina gubitka toplote i vlage iz nosa.
Hladan vazduh može da izazove zapušenost nosa, pa čak i kijanje. Zbog toga su maramice neophodne.
Izvor: Abc.net.au/Zdravlje.kurir.rs
