Cerebralna paraliza je doživotno stanje, ali nije progresivno: Šta je važno znati na Svetski dan?
Dodajte Kurir Zdravlje u vaš Google izborCerebralna paraliza je grupa neuroloških stanja koja utiču na pokrete, držanje tela i koordinaciju, a nastaje kada se mozak ne razvija na očekivani način ili dođe do njegovog oštećenja pre, tokom ili ubrzo nakon rođenja. Iako prati osobu tokom čitavog života, važno je znati da oštećenje mozga koje je u njenoj osnovi ne napreduje.
Simptomi i fizičke teškoće, međutim, mogu da se menjaju kako dete raste, zbog čega su rano prepoznavanje, odgovarajuća terapija i praćenje važni za očuvanje pokretljivosti, udobnosti i što veće samostalnosti.
Na to se ukazuje i 6. oktobra, kada se obeležava Svetski dan cerebralne paralize, ove godine pod sloganom "Jedinstveni i ujedinjeni", koji ističe različita iskustva osoba sa cerebralnom paralizom, ali i značaj njihove pune uključenosti u društvo.
Kako se cerebralna paraliza ispoljava?
Cerebralna paraliza ne izgleda isto kod svih. Kod nekih osoba teškoće sa kretanjem mogu da budu blage, dok drugi koriste štake, hodalice ili invalidska kolica. Nekima je potrebna i pomoć u obavljanju svakodnevnih aktivnosti.
Među mogućim simptomima su:
- slabost mišića
- povećan ili smanjen mišićni tonus
- zategnutost mišića
- nevoljni ili ponavljajući pokreti i otežana koordinacija
Mogu da se jave i teškoće sa govorom, hranjenjem i gutanjem, vidom ili sluhom, kao i problemi sa spavanjem, pažnjom i raspoloženjem.
Kod dece, među znacima koji mogu da pobude sumnju su kašnjenje u dostizanju razvojnih prekretnica, poput sedenja, hodanja ili govora, problemi sa ravnotežom, neuobičajeni obrasci hoda i izmenjeni refleksi.
Dijagnoza se najčešće postavlja između prve i druge godine života, mada kod dece sa visokim rizikom cerebralna paraliza može da bude prepoznata i ranije.
Zašto nastaje cerebralna paraliza?
Do cerebralne paralize može da dođe zbog promena u razvoju mozga ili njegovog oštećenja pre rođenja, tokom porođaja ili u ranom periodu života. Među mogućim uzrocima su određene urođene promene mozga, infekcije tokom trudnoće, moždani udar, nedovoljan dotok kiseonika ili krvi do mozga, kao i infekcije ili povrede nakon rođenja.
U nekim slučajevima uzrok može precizno da se utvrdi, dok kod drugih ostaje nepoznat.
Cerebralna paraliza se uglavnom ne smatra genetskim stanjem, ali genetika kod dela pacijenata može da ima ulogu. Zbog toga lekar u određenim situacijama može da preporuči i genetsko testiranje.
Lečenje se prilagođava svakoj osobi
Ne postoji jedan plan lečenja koji odgovara svima. Terapija zavisi od simptoma, sposobnosti i individualnih ciljeva, a može da uključuje fizikalnu terapiju, rad sa logopedom, lekove, kao i druge postupke kada su potrebni.
Cilj nije samo ublažavanje simptoma. Pravovremena i individualno prilagođena terapija može da pomogne osobi da lakše i sigurnije obavlja svakodnevne aktivnosti, očuva pokretljivost i ostvari što veći stepen samostalnosti.
Kako naglašavaju stručnjaci Klivlendske klinike, ono što jedna osoba sa cerebralnom paralizom doživljava može znatno da se razlikuje od iskustva druge. Upravo zato lečenje i rehabilitacija bi trebalo da prate potrebe i ciljeve pojedinca i da se menjaju zajedno sa njima tokom života.
Izvor: Clevelandclinic.org/Zdravlje.kurir.rs