Znak koji mnogi ignorišu, a može biti fatalan: Sve o mišićno-invazivnom raku bešike
Mišićno-invazivni rak bešike je uznapredovala faza bolesti koja zahteva hitno i agresivno lečenje. Iako je pušenje glavni krivac, ključni prvi simptom je često bezbolan i prolazan, zbog čega ga pacijenti prečesto ignorišu dok ne bude prekasno.
Procenjuje se da oko 25 do 30 procenata svih novodijagnostikovanih slučajeva raka bešike odmah spada u ovu opasnu kategoriju.
Bolest je znatno češća kod muškaraca, koji su pogođeni četiri puta češće od žena, a rizik se dramatično povećava nakon 55. godine.
Uprkos napretku u lečenju mnogih drugih malignih bolesti, statistika pokazuje da se stope preživljavanja kod raka bešike nisu značajno poboljšale u poslednjih nekoliko decenija, što dodatno naglašava važnost blagovremene dijagnoze i adekvatnog lečenja.
Prvi znak bolesti
Najčešći, a ujedno i najpodmukliji prvi znak bolesti je pojava krvi u urinu, poznata kao hematurija. Problem je što je ovaj simptom često potpuno bezbolan, a krv se može pojaviti samo povremeno, zbog čega mnogi ljudi, posebno žene koje ga mogu pripisati ginekološkim problemima, jednostavno ignorišu. Međutim, svaka promena boje urina u ružičastu, crvenu ili smeđu nijansu zahteva hitan lekarski pregled.
Drugi, ređi simptomi mogu uključivati:
- često i bolno mokrenje
- iznenadnu i jaku potrebu za mokrenjem
- bol u donjem delu stomaka ili leđima
U kasnijim fazama, kada se bolest proširila, može doći do neobjašnjivog gubitka težine, otoka nogu i bolova u kostima, što ukazuje na prisustvo metastaza.
Najveći faktor rizika je pušenje
Štetne hemikalije iz duvanskog dima se filtriraju kroz bubrege i koncentrišu u urinu, gde direktno oštećuju ćelije koje oblažu bešiku. Pušači imaju najmanje tri puta veći rizik od razvoja bolesti. Dijagnostički put obično počinje analizom urina, ali ključni test je cistoskopija, u kojoj se tanka kamera ubacuje kroz uretru kako bi se direktno ispitala unutrašnjost bešike.
Ako se otkrije sumnjiva masa, izvodi se postupak koji se naziva transuretralna resekcija tumora (TURBT), kojim se uzima uzorak tkiva za biopsiju. Patološka analiza ovog uzorka daje konačan odgovor na to da li je tumor prodro u mišićni sloj, što je ključno za dalje odluke o lečenju.
Lečenje
S obzirom na agresivnu prirodu bolesti, lečenje mišićno-invazivnog raka bešike mora biti radikalno. Zlatni standard i najčešći tretman je radikalna cistektomija, hirurška procedura kojom se bešika potpuno uklanja. Uz bešiku se uklanjaju i okolni limfni čvorovi, a kod muškaraca najčešće prostata, dok se kod žena uklanjaju materica, jajnici i deo vagine.
Nakon uklanjanja bešike, hirurzi moraju da stvore novi put za odvod urina iz tela, koji se naziva urinarno odvođenje. Dve najčešće opcije su stvaranje „ilealnog kanala“, gde se urin odvodi u kesicu pričvršćenu za trbušni zid, ili stvaranje nove bešike (neobešike) iz dela tankog creva, koji je povezan sa uretrom i omogućava prirodno mokrenje.
Uloga hemoterapije
Sama hirurška operacija često nije dovoljna da se bolest potpuno izleči. Trenutne smernice preporučuju upotrebu takozvane neoadjuvantne hemoterapije, koja se daje pre operacije. Cilj je smanjiti tumor, uništiti sve mikrometastaze koje su se već proširile po telu i time značajno povećati šanse za preživljavanje.
Za pacijente koji nisu kandidati za veću operaciju zbog drugih zdravstvenih problema ili koji žele da je izbegnu, postoji alternativa poznata kao trimodalna terapija. Ovaj pristup, koji ima za cilj očuvanje bešike, kombinuje tri metode: maksimalno uklanjanje vidljivog tumora putem TURBT-a, nakon čega sledi ciljano zračenje karlice i istovremena hemoterapija.
Prognoza i život nakon lečenja
Prognoza zavisi od stadijuma bolesti u vreme dijagnoze. Za lokalizovani mišićno-invazivni karcinom (stadijum T2), petogodišnja stopa preživljavanja je između 60 i 70 procenata. Nažalost, rizik od ponovnog pojavljivanja bolesti je visok, i do 50 procenata pacijenata doživljava recidiv, najčešće u obliku udaljenih metastaza u prve dve do tri godine nakon lečenja.
Stoga je neophodno doživotno i rigorozno praćenje, koje uključuje redovne CT skeniranja i laboratorijske nalaze. Život nakon uklanjanja bešike donosi značajne fizičke i psihološke izazove, pa su podrška porodice, savetovanje i povezivanje sa udruženjima pacijenata neophodni za uspešan oporavak i održavanje kvaliteta života.
Izvor: ordinacija.hr/zdravlje.kurir.rs
Krv u urinu je prvi znak raka bešike: Dr Radosavljević kaže: "Ako reagujete na vreme, šanse za izlečenje su velike"