Jednostavan bris iz nosa otkriva Alchajmerovu bolest: Dijagnoza moguća godinama pre simptoma
Jednostavan bris iz nosa mogao bi u budućnosti da omogući otkrivanje Alchajmerove bolesti godinama pre nego što se pojave prvi simptomi. Upravo to pokazuje novo istraživanje koje je sproveo tim iz Duke Health, zdravstvenog sistema Univerziteta Djuk, ukazujući na mogućnost ranije dijagnostike u fazi kada bi terapija mogla da ima najveći efekat.
Studija, objavljena u časopisu Nature Communications, zasniva se na analizi ćelija prikupljenih iz gornjeg dela nosne šupljine, gde se nalaze nervne ćelije povezane sa čulom mirisa. Istraživači su otkrili specifične obrasce u radu gena koji razlikuju osobe sa ranim ili već dijagnostikovanim oblikom bolesti od zdravih ispitanika.
- Želimo da potvrdimo bolest što ranije, pre nego što dođe do oštećenja u mozgu. Ako uspemo da postavimo dijagnozu dovoljno rano, otvara se mogućnost da se u budućnosti primene terapije koje bi mogle da uspore ili odlože razvoj kliničke slike bolesti - objašnjava dr Bredli Goldstin, profesor na Medicinskom fakultetu Univerziteta Djuk.
Sam postupak traje svega nekoliko minuta i izvodi se ambulantno. Nakon primene lokalnog anestetika, uzima se uzorak iz gornjeg dela nosa, a zatim se u laboratoriji analizira aktivnost hiljada gena u nervnim i imunskim ćelijama. Upravo te promene mogu da ukažu na procese koji se već odvijaju u mozgu, i to pre nego što se jave problemi sa pamćenjem.
Uvid u rane promene
Iako je istraživanje obuhvatilo mali broj ispitanika, rezultati su pokazali da kombinovani genski "potpis" iz nosnog tkivarazlikuje rane i razvijene oblike bolesti od zdravih osoba u oko 81 odsto slučajeva. Značajno je i to što su promene uočene i kod ljudi koji još nisu imali simptome, ali su već imali laboratorijske pokazatelje bolesti.
Prednost ove metode u odnosu na postojeće testove je u tome što ne meri samo kasne markere bolesti, već prati aktivnost živih ćelija, dajući direktniji uvid u rane promene.
- Većina onoga što znamo o Alchajmerovoj bolesti dolazi iz obdukcijskih uzoraka. Sada imamo mogućnost da proučavamo živo nervno tkivo, što otvara nove pravce za dijagnostiku i lečenje - kaže Vinsent Danibale, prvi autor studije.
Istraživački tim već radi na proširenju studije na veći broj ispitanika, kao i na proceni da li bi ovaj test mogao da se koristi za praćenje efekata terapije. Ako se rezultati potvrde u daljim istraživanjima, jednostavan bris iz nosa mogao bi da postane jedan od ključnih alata za rano otkrivanje bolesti koja se danas najčešće dijagnostikuje tek kada su promene u mozgu već uznapredovale.
Izvor: Scitechdaily.com/Zdravlje.kurir.rs